منوی اصلی
 
تاریخ : سه شنبه 8 مهر 1393     |     کد : 373

خانه‌های دوستدار محیط زیست از رویا تا واقعیت

‌خانه سبز به خانه‌ای اطلاق می‌شود كه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در آن اولویت دارد. ابر و باد و مه و خورشید و فلك در كارند تا.... " این یادگار استاد سخن، سعدی شیراز است كه از دل قرون گذر كرده و به دست ما به امانت رسیده است اما اگر از پس واژه‌ها بگذریم و عمیق‌تر بنگریم در این چند واژه می‌توان دنیایی از انرژی یافت؛ هم به معنای معنوی آن و هم به معنای مادی كه بیانگر توان نهفته در كائنات است. باد انرژی سرشاری كه می‌تواند 15برابر انرژی موردنیاز بشر را تامین كند؛ خورشید منبع سرشاری كه بنا به اعلام سازمان انرژی‌های نو 6 هزار برابر نیاز انسان امروزی را می‌تواند پاسخ بگوید و آب سرچشمه روانی كه بنا به كلام الهی سرچشمه حیات است و رویاننده تمدن‌های بشری .  از آن سوی فقط كافی است بدانیم با احتساب نرخ مصرف امروزی دنیا فقط 15000روز دیگر باقی مانده است تا نفت به پایان برسد؛ فقط 15000روز!

 خانه سبز چیست؟ شاید تنها تصویری كه ما از انرژی‌های تجدیدشونده داریم، توربین‌های بادی است كه بر بلندای کوه عون بن علی به بركت باد منطقه در حال گردش است؛ اما براستی واقعیت دنیا چیست؟ ما كجاییم و اصلاً خانه سبز چیست؟ ابتدا باید مفهوم خانه سبز را تبیین کرد ،‌ خانه سبز به خانه‌ای اطلاق می‌شود كه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در آن اولویت دارد، البته این به معنای حذف مطلق انرژی‌های فسیلی نیست، بلكه در این خانه‌ها تركیبی از انرژی‌های تجدیدشونده و غیرتجدیدشونده با اولویت انرژی‌های تجدیدشونده به كار گرفته می‌شود.

تركیه، آلمان و سوئد مهد خانه‌های دوست‌دار محیط‌زیست

برای ما ایرانیان مفهوم خانه سبز، استفاده از انرژی‌های تجدیدشونده و نصب كلكتورهای خورشیدی مبهم است؛ اما تجربه دنیا در این ارتباط چه می‌گوید اگر بخواهیم تجربه دنیا را نگاه كنیم، در بسیاری از كشورها انرژی‌های تجدیدشونده بویژه انرژی خورشیدی وارد سبد تامین انرژی كشورها شده است . در همین ارتباط  از كشورهای منطقه آغاز می‌كنیم ما با تركیه همسایه‌ایم، اما با تجربه‌ای كاملاً متفاوت؛ چرا كه هم‌اكنون در تركیه بین 40ـ30 درصد از منابع انرژی ساختمان‌ها با انرژی خورشیدی تامین می‌شود. نصب كلكتورهای جذب انرژی خورشیدی همان‌قدر در تركیه مرسوم است كه هر یك از ما ایرانیان در بالای پشت‌بام‌ها یا بالكن‌های‌مان كولر آبی داریم. به سبب همین فراگیری، هم‌اكنون متخصصان این رشته در تركیه كاملاً تربیت شده‌اند و حتی اگر برای خانه‌ای مشكلی ایجاد شود این افراد به راحتی در دسترس هستند، مثل تعمیركاران كولر برای ما. با عارضه‌یابی همین نكته در كشور خودمان باید اذعان داشت که ما مشكلات زیادی برای ترویج بهره‌گیری از انرژی‌های سبز و تجدیدشونده در ایران داریم. یك مشكل مهم نبود یا كمبود متخصصان و تكنیسین‌ها در این حوزه است. به عنوان نمونه در برخی مناطق خراسان برای حمام‌ها آبگرمكن خورشیدی نصب شده است كه متاسفانه متخصصان لازم در منطقه حضور ندارند و به محض بروز هر گونه مشكلی افراد بومی مجبورند به مناطق بزرگ شهری مراجعه كنند.

 رقم كمتر از یك درصدی انرژی‌های سبز در ایران

دنیای آینده بی‌تردید دنیای انرژی‌های تجدیدشونده است، این تنها یك موضوع اقتصادی نیست؛ بلكه مساله‌ای زیست محیطی‌ است. انرژی‌های فسیلی دارای آلایندگی بالا هستند، ضمن این‌كه به عنوان میراث ملی نسل‌های متمادی باید باقی بمانند، این در حالی است كه در دو سده گذشته و در فرآیند صنعتی شدن دنیا بخش مهمی از این انرژی‌ها با تبدیل شدن به انواع كالاهای مصرفی به تاراج رفته است . با تلاش‌هایی كه در یك دهه گذشته صورت گرفته است انرژی‌های سبز سهمی بالغ بر 25درصد را در تامین سبد انرژی‌های دنیا تقبل كرده‌اند. هم‌اكنون مهم‌ترین منبع تامین انرژی‌های پایدار و سبز ، خورشید است و جالب اینجاست كه كشورهای اروپایی و به ویژه منطقه اسكاندیناوی كه سهم زیادی از خورشید ندارند بیشترین بهره را از آن میبرند . اما در این میان، علیرغم تمام پتانسیل‌هایی كه در كشور ما وجود دارد، سهم ما از این همه توانمندی چیست؟ متاسفانه كاربرد انرژی‌های سبز بویژه در بخش خانگی در ایران موفقیت زیادی نداشته است . هر اندازه ساختمان‌های ما بیشتر به سمت استفاده از انرژی‌های سبز حركت كنند، به همان نسبت از میزان مخاطرات كاسته می‌شود، به سبب این‌كه اصلا مخزن تولید انرژی خورشیدی در درون فضای منزل قرار ندارد.‌ باتوجه به شرایط موجود می‌توان گفت كه سهم انرژی‌های پاك و انرژی خورشیدی در سبد انرژی كشور بیش از یك درصد نیست. یكی از دلایل این امر را می توان مساله اقتصادی آن عنوان کرد. در بخش سرمایه‌گذاری، به كارگیری انرژی‌های سبز هزینه‌های سنگین می‌خواهد و طبیعی است كه در بخش ساختمان مردم نمی‌توانند این هزینه‌ها را تامین كنند و البته در خیلی موارد برای آنها اقتصادی نیست. به عنوان نمونه وقتی مردم می‌دانند كه با قبض‌های گاز چند هزارتومانی می‌توانند انرژی موردنیاز خود را تامین كنند،  طبیعی است كه به سراغ آبگرمكن خورشیدی نمی‌روند در ارتباط با حمایت‌های دولت در این زمینه طبق اعلام یکی از کارشناسان ارشد سازمان انرژی های نو در حال حاضر سیاست از این قرار است كه حداقل تامین آب گرم منازل را به بخش خورشیدی منتقل كنند ، اگر همین هدف محقق گردد ، كمك زیادی به ترویج استفاده از سوخت‌های پایدار و سبز خواهد گردید.  البته به لحاظ فرهنگی مردم ما هنوز به این باور نرسیده‌اند كه انرژی خورشیدی می‌تواند بخش مهمی از نیازمندی‌های آنها بویژه در بخش آب‌گرم را تامین كند. حل این مشكل نیازمند فرهنگ‌سازی است . رسانه‌ها، صداوسیما، مطبوعات و سازمان‌ها باید در این ارتباط فرهنگ‌سازی كنند. مثلا اگر مردم مطلع باشند كه آبگرمكن خورشیدی براحتی می‌تواند دمای بین 60 ـ50 درجه سانتی‌گراد آب‌گرم را تامین كند طبیعی است كه از آن استقبال می‌كنند . هم‌اكنون حدود 40 درصد از انرژی كشور در بخش خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به عبارت بهتر میزان مصرف انرژی در بخش ساختمان در كشور ما 8 برابر متوسط مناطق سردسیر جهان است، اما از آن سوی آسایش كافی نیز برای شهروندان تامین نمی‌شود. به عنوان نمونه همه ساله شاهدیم كه به واسطه انتشار گاز CO تعدادی از شهروندان جان خود را از دست می‌دهند.

خانه‌های ایمن با خانه‌های سبز

همان‌گونه كه اشاره شد، همه ساله تعدادی از شهروندان به سبب انتشار گازهای سمی جان خود را از دست می‌دهند. كارشناسان معتقدند شومینه كه در سال‌های اخیر بشدت در خانه‌سازی‌ها گسترش پیدا كرده است، یكی از شیوه‌های گرمایش غیرایمن و در عین حال پرمصرف است كه تعداد زیادی از شهروندان را نیز به كام مرگ می‌كشد؛ اما وضعیت انرژی‌های سبز در این ارتباط چگونه است؟ خوشبختانه می‌توان گفت كه هر قدر ساختمان‌های ما بیشتر به سمت استفاده از انرژی‌های سبز حركت كنند، به همان نسبت از میزان مخاطرات كاسته می‌شود، به سبب این‌كه اصلامخزن تولید انرژی خورشیدی در درون فضای منزل قرار ندارد كه منجر به وارد كردن خسارت جانی یا مالی به افراد بشود.

گسترش خانه‌های سبز نیازمند تغییر فناوری

هم‌اكنون فناوری ساخت خانه‌های ما قدیمی است كه خود منشأ آلایندگی محسوب می‌شوند . به عنوان نمونه سیستم كوره‌های قدیمی یا كارخانه‌های تولید سیمان خودشان به دلیل نوع فناوری‌هایی كه به كار گرفته‌اند آلاینده هستند و ضمن آلایندگی بالا كیفیت لازم را هم ندارند؛ به همین دلیل طول عمر ساختمان‌های ما نصف طول عمر استاندارد است .

تهیه شده در : معاونت برنامه ریزی و توسعه - مدیریت پژوهش و مطالعات



روابط عمومی
نوشته شده در   سه شنبه 8 مهر 1393  ساعت  12   توسط   روابط عمومی " بهبودیان    تعداد بازدید  3170
ویرایش شده در سه شنبه 8 مهر 1393 ساعت 12 توسط روابط عمومی " بهبودیان
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :